Het geluid van de groene kikker is een luid, ritmisch kwaken dat je vooral in de avond en nacht hoort, van april tot en met juli. Mannetjes produceren dit geluid om vrouwtjes aan te trekken tijdens de paartijd. Het klinkt als een herhalend “kwak-kwak-kwak” en kan, zeker als meerdere mannetjes tegelijk roepen, behoorlijk hard doorklinken over het water.
Hoe klinkt het geluid van de groene kikker precies?
Het kwaken van de groene kikker is kort, schel en staccato. Elk roep is een losse, scherpe toon die snel herhaald wordt. Het verschilt duidelijk van het zachtere, meer aanhoudende gezang van bijvoorbeeld de bruine kikker. Groene kikkers klinken energieker en luider, alsof ze met elkaar in concurrentie zijn, wat ook zo is.
De roep wordt versterkt door de klinkklazen, ook wel zangblazen of klokkenzakken genoemd. Dat zijn twee opblaasbare zakjes aan beide zijden van de mond van het mannetje. Als een kikker kwaakt, blaast hij die zakjes op, wat het geluid letterlijk versterkt. Sta je aan de rand van een vijver in de paartijd, dan hoor je dat meteen: het geluid draagt ver over het water.
Waarom maken groene kikkers zo veel geluid?
Alleen de mannetjes kwaken. Ze doen dat om vrouwtjes te lokken en tegelijk andere mannetjes af te schrikken. Hoe harder en vaker een mannetje roept, hoe meer kans het heeft om een vrouwtje aan te trekken. Dat leidt tot een soort geluidswedstrijd: meerdere mannetjes kwaken tegelijk en over elkaar heen, steeds harder en actiever, zeker als er een vrouwtje in de buurt komt.
Je hoort het hardste gekwaak vlak bij het wateroppervlak. Groene kikkers zitten graag op waterplanten of langs de oever, waar ze makkelijk in het water kunnen schieten als er gevaar is. Ze kwaken het meest actief bij warm, rustig weer en in de avonduren. Bij koud of winderig weer hoor je ze nauwelijks.
Wanneer en waar hoor je dit geluid het meest?
De paartijd van de groene kikker loopt ruwweg van mei tot juli, met pieken in warme periodes. In stedelijke gebieden, zoals vijvers in stadsparken, kun je het geluid soms al vanaf april horen als het vroeg warm is. Een video opgenomen in het Westerpark in Amsterdam in juni 2016 laat goed horen hoe luid en aanhoudend het gekwaak kan zijn als meerdere mannetjes tegelijk roepen.
Je hoort de groene kikker het best bij stilstaand of langzaam stromend zoet water: vijvers, sloten, meren en vennen. Ze houden van open, zonnige plekken. Dichte schaduw of sterk verontreinigd water mijden ze. In Nederland zijn ze verspreid over het hele land, maar in waterrijke gebieden als Friesland, Zeeland en de polders rond Amsterdam zijn de aantallen het grootst.
Groene kikker of andere soort? Zo hoor je het verschil
Nederland heeft meerdere kikkersoorten en de geluiden lijken op elkaar, maar er zijn duidelijke verschillen:
- Groene kikker (meerkikker of bastaardkikker): luid, schel, hortend kwaken met opgeblazen klinkklazen.
- Bruine kikker: zachter en meer knorrend geluid, en alleen actief in het vroege voorjaar (februari-maart), veel eerder dan de groene kikker.
- Boomkikker: een hoog, schel, snel roepen dat meer op een insect lijkt dan op een kikker. Zeldzamer in Nederland.
Het kwaken van de groene kikker is overdag al goed hoorbaar, terwijl veel andere amfibieën stiller zijn. Als je in de zomer langs een vijver loopt en een koor van luide, ritmische kwakers hoort, zijn dat vrijwel zeker groene kikkers.
Wil je het geluid van de groene kikker zelf horen en herkennen, zoek dan een zonnige vijver op in mei of juni, bij voorkeur in de avond. De kans is groot dat je dan niet één kwaker hoort, maar tientallen tegelijk, in een niet te missen koor dat over het water galmt.
