Er zijn wereldwijd meer dan 3.700 soorten slangen bekend, verspreid over bijna alle continenten. Van kleine wormslangen in de grond tot reusachtige pythons in de jungle: de variatie binnen slang soorten is enorm. Op deze pagina vind je een overzicht van de belangrijkste groepen, met uitleg over hoe ze leven, hoe ze jagen en wat ze onderscheidt.
Slangen horen tot de reptielen en leven op land, in bomen én in het water. Ze hebben geen poten, geen oogleden en geen oren. Toch zijn het bijzonder succesvolle dieren. Ze komen voor in woestijnen, regenwouden, grasvlakten en zelfs in zee. Alleen in heel koude gebieden, zoals Antarctica, ontbreken ze.
De bekendste slang soorten op een rij
Hieronder vind je de meest bekende groepen slangen, met de kenmerken die hen onderscheiden.
Python
De python is een van de grootste slangen ter wereld. Pythons leven in Afrika, Azië en Australië. Ze zijn niet giftig, maar doden hun prooi door hem te omknellen. Dat heet wurgen. De netpython (Malayopython reticulatus) uit Zuidoost-Azië is de langste slang ter wereld en kan in uitzonderlijke gevallen meer dan 7 meter lang worden. Pythons eten vogels, zoogdieren en soms zelfs kleine krokodillen. Ze zijn populair als terrariumdier, maar hebben veel ruimte en speciale verzorging nodig.
Boa
De boa lijkt sterk op de python en jaagt op dezelfde manier: door de prooi te omknellen. Boa’s leven voornamelijk in Midden- en Zuid-Amerika. De bekendste soort is de boa constrictor. Ze worden vaak iets kleiner dan pythons, maar kunnen toch makkelijk 3 tot 4 meter lang worden. Boa’s baren levende jongen, terwijl pythons eieren leggen. Dat is een van de duidelijkste verschillen tussen de twee groepen.
Cobra
De cobra is een van de gevaarlijkste slangsoorten. Cobra’s zijn giftig en staan bekend om hun kenmerkende halskraag: een uitgespreid schild aan de hals als ze zich bedreigd voelen. Ze leven in Afrika en Azië. De koningscobra (Ophiophagus hannah) is de langste giftige slang ter wereld en kan tot 5,5 meter lang worden. Sommige cobra’s kunnen ook gif spuwen richting de ogen van een aanvaller, wat tijdelijke blindheid kan veroorzaken.
Adder
De adder (Vipera berus) is de enige giftige slang die van nature in Nederland voorkomt. Het is een vrij kleine slang van gemiddeld 60 tot 80 centimeter. Je herkent hem aan het zigzagpatroon op zijn rug. Adders leven op heidevelden, in duinen en aan bosranden. Ze zijn schuw en bijten mensen zelden, maar een beet kan pijnlijk zijn en vereist medische aandacht. De adder overwintert ondergronds en is actief van het vroege voorjaar tot in de herfst.
Ringslang
De ringslang (Natrix natrix) is de meest voorkomende slang in Nederland en volledig onschadelijk voor mensen. Je herkent hem aan de gele of oranje vlekken aan weerszijden van de kop. Ringslangen houden van vochtige gebieden en zwemmen graag. Hun voornaamste prooi is de kikker. Als ze zich bedreigd voelen, kunnen ze een stinkende vloeistof afscheiden of zich dood houden. Dat laatste is een opvallend verdedigingsgedrag dat weinig andere slangen vertonen.
Wormslang
Wormslangen zijn de kleinste slangsoorten ter wereld. Ze leven ondergronds en eten mieren, termieten en hun larven. Ze worden zelden langer dan 15 centimeter en zien er inderdaad uit als een dikke worm. Wormslangen hebben kleine oogjes die nauwelijks licht waarnemen. Ze komen voor in tropische en subtropische gebieden over de hele wereld. Omdat ze verborgen leven, worden ze zelden gezien.
Zeeslang
Zeeslangen leven volledig in het water, meestal in de tropische zeeën rond Azië en Australië. Ze zijn giftig en horen tot de meest giftige slangen ter wereld. Toch bijten ze mensen zelden, omdat hun bek relatief klein is. Ze ademen lucht in en moeten regelmatig naar het wateroppervlak. Hun afgeplatte staart helpt hen te zwemmen. Zeeslangen eten voornamelijk vis. Ze zijn niet geschikt voor gevangenschap en sterven snel buiten hun natuurlijke leefomgeving.
Wurgslang
De term wurgslang is geen officiële biologische groep, maar een verzamelnaam voor slangen die hun prooi doden door hem te omknellen. Zowel pythons als boa’s vallen hieronder. Ze hebben geen gif nodig: ze klemmen zo strak om de prooi dat die niet meer kan ademen. Daarna slikken ze de prooi in zijn geheel door. Grote wurgslangen kunnen prooidieren ter grootte van een hert of antilope verteren.
Giftige versus niet-giftige soorten
Van alle slangsoorten ter wereld is naar schatting ongeveer een kwart giftig voor mensen. Niet alle giftige slangen zijn ook gevaarlijk: sommige hebben gif dat alleen werkt op kleine prooien. De meest gevaarlijke slangen voor mensen zijn cobra’s, mamba’s, ratelslangen, taipans en sommige zeeslangen. Niet-giftige soorten, zoals de ringslang en de meeste pythons, zijn voor mensen ongevaarlijk en doden hun prooi op een andere manier.
Veelgestelde vragen over slang soorten
Hoeveel soorten slangen zijn er?
Wereldwijd zijn er meer dan 3.700 beschreven soorten, verdeeld over tientallen families. Er worden nog steeds nieuwe soorten ontdekt, vooral in tropische gebieden.
Welke slangen leven in Nederland?
In Nederland komen drie slangsoorten voor: de adder, de ringslang en de gladde slang. Alleen de adder is giftig.
Wat is de grootste slangsoort?
De netpython is de langste slang ter wereld. De zwaarste slang is de groene anaconda (Eunectes murinus) uit Zuid-Amerika, die meer dan 200 kilogram kan wegen.
Zijn alle slangen gevaarlijk?
Nee. De meeste slangen zijn voor mensen volledig onschadelijk. Ze bijten alleen als ze zich bedreigd voelen en zijn eerder gebaat bij vluchten dan bij aanvallen.
Of je nu nieuwsgierig bent naar de slangen in je eigen achtertuin of de exotische soorten in verre landen: de wereld van slangen is gevarieerder dan de meeste mensen denken. Elk type heeft zijn eigen aanpak om te jagen, te overleven en zich voort te planten. Wie meer wil weten over een specifieke soort, vindt per slanggroep veel meer te ontdekken.
