Er zijn wereldwijd 25 erkende krokodil soorten, verdeeld over drie families: de echte krokodillen (Crocodylidae) met 18 soorten, de alligators en kaaimannen (Alligatoridae) met 8 soorten, en de gavials (Gavialidae) met 2 soorten. Samen vormen ze de orde van de krokodilachtigen, een groep reptielen die al meer dan 200 miljoen jaar op aarde rondloopt. Hieronder vind je een overzicht van de bekendste soorten per familie, met hun kenmerken, verspreiding en grootte.
De drie families van krokodil soorten
Krokodilachtigen worden ingedeeld in drie families op basis van bouw en verwantschap. Het makkelijkste verschil om te onthouden: echte krokodillen hebben een onderste vierde tand die zichtbaar blijft als de bek gesloten is, bij alligators en kaaimannen is die tand verborgen. Gavials herken je meteen aan hun extreem smalle, lange snuit.
- Crocodylidae: echte krokodillen, 18 soorten, verspreid over Afrika, Azië, Australië en Amerika
- Alligatoridae: alligators en kaaimannen, 8 soorten, vooral in Noord- en Zuid-Amerika en China
- Gavialidae: gavials, 2 soorten, hoofdzakelijk in Zuid-Azië
Echte krokodillen (Crocodylidae): 18 soorten
Dit is de grootste en meest bekende familie. De soorten variëren sterk in grootte en leefgebied.
Nijlkrokodil (Crocodylus niloticus): een van de gevaarlijkste soorten ter wereld. Volwassen exemplaren worden gemiddeld 4 tot 5 meter lang, uitzonderlijke dieren zelfs tot 6 meter. Leeft in rivieren, meren en moerassen over heel sub-Saharisch Afrika.
Zoutwaterkrokodil (Crocodylus porosus): de grootste krokodillensoort op aarde. Mannetjes halen regelmatig 5 tot 6 meter, met uitschieters richting 7 meter. Deze soort leeft in kustgebieden van Zuidoost-Azië tot Noord-Australië en is in staat de open oceaan over te steken.
Moerraskrokodil (Crocodylus palustris): een middelgrote soort uit Zuid-Azië, vooral India en Sri Lanka. Wordt gemiddeld 3 tot 4 meter lang en heeft een relatief brede snuit vergeleken met andere Crocodylus-soorten.
Amerikaans krokodil (Crocodylus acutus): de enige krokodillensoort die ook voorkomt in de Verenigde Staten (Florida). Bereikt lengtes van 3 tot 4,5 meter. In tegenstelling tot alligators verdraagt deze soort ook brak en zout water goed.
Filipijnse krokodil (Crocodylus mindorensis): een van de kleinere en zeldzamere soorten. Volwassen dieren worden 2 tot 2,5 meter lang. Endemisch op de Filipijnen en staat op de lijst van ernstig bedreigde soorten.
Siamese krokodil (Crocodylus siamensis): sterk bedreigd door habitatverlies en overbejaging. Leeft in zoetwatergebieden in Zuidoost-Azië en wordt 2,5 tot 3 meter lang. In het wild zijn nog maar enkele honderden dieren over.
Breedvoorhoofdkrokodil (Osteolaemus tetraspis): een van de kleinste echte krokodillensoorten, met een lengte van zelden meer dan 1,8 meter. Leeft in de regenwouden van Centraal- en West-Afrika. Dankzij het kleine formaat en het schuwe gedrag leidt deze soort een verborgen bestaan.
Cubaanse krokodil (Crocodylus rhombifer): een middelgrote soort van circa 2,5 tot 3,5 meter die vrijwel uitsluitend op Cuba voorkomt. Staat bekend als een van de actiefste en agressiefste krokodillen op het land.
Andere soorten in deze familie zijn onder meer de Australische zoetwaterkrokodil (Crocodylus johnstoni), de West-Afrikaanse krokodil (Crocodylus suchus), de Orinoco-krokodil (Crocodylus intermedius) en de Nieuw-Guinese krokodil (Crocodylus novaeguineae).
Alligators en kaaimannen (Alligatoridae): 8 soorten
De bekendste soort uit deze familie is de Amerikaanse alligator (Alligator mississippiensis). Mannetjes worden gemiddeld 3,4 tot 4,5 meter lang en leven in moerasgebieden van het zuidoosten van de VS. Anders dan bij echte krokodillen verdraagt deze soort ook koud weer redelijk goed.
De Chinese alligator (Alligator sinensis) is de tweede alligatorsoort en een van de meest bedreigde krokodilachtigen ter wereld. Volwassen dieren worden zelden groter dan 1,5 tot 2 meter. Ze leven in de lagere Yangtze-regio in China en zijn in het wild bijna uitgestorven.
De zes kaaiman-soorten leven allemaal in Midden- en Zuid-Amerika. De bekendste zijn:
- Brilkaaiman (Caiman crocodilus): de meest verspreide krokodilachtige in de Nieuwe Wereld, met een lengte van 1,5 tot 2,5 meter.
- Zwarte kaaiman (Melanosuchus niger): de grootste kaaiman, met mannetjes die tot 5 meter kunnen worden. Leeft in het Amazonebekken.
- Dwergkaaiman (Paleosuchus palpebrosus): de kleinste krokodilachtige ter wereld. Volwassen dieren worden zelden groter dan 1,2 tot 1,5 meter.
Gavials (Gavialidae): 2 soorten
De gaviaal (Gavialis gangeticus) heeft de smalste snuit van alle krokodilachtigen, met wel 110 scherpe tanden die perfect zijn om vissen mee te vangen. Volwassen mannetjes kunnen tot 6 meter worden, maar zijn op het land onhandig vanwege hun zwakke poten. Ze leven voornamelijk in de grote rivieren van het Indische subcontinent, zoals de Ganges. De soort is kritiek bedreigd.
De valse gaviaal (Tomistoma schlegelii) heeft een vergelijkbare smalle snuit maar is nauwer verwant aan de echte krokodillen. Leeft in moerassen en rivieren van Maleisië, Borneo en Sumatra en wordt tot 4 meter lang.
Welke krokodil soorten zijn het meest bedreigd?
Van de 25 soorten staan er meerdere op de rode lijst van de IUCN als kwetsbaar, bedreigd of kritiek bedreigd. De zwaarst bedreigde soorten zijn de Chinese alligator, de Filipijnse krokodil, de Siamese krokodil, de Cubaanse krokodil en de gaviaal. De voornaamste bedreigingen zijn verlies van leefgebied, stroperij voor de leerlooierij-industrie en vervuiling van waterwegen. De zoutwaterkrokodil en de Nijlkrokodil doen het relatief goed qua aantallen en staan op dit moment niet als bedreigd aangemerkt.
Veelgestelde vragen over krokodil soorten
Hoeveel krokodil soorten zijn er in totaal?
Er zijn 25 erkende soorten krokodilachtigen, verdeeld over drie families. Wetenschappers discussiëren soms over de exacte indeling, waardoor het aantal in sommige bronnen licht afwijkt.
Welke krokodillensoort is het grootst?
De zoutwaterkrokodil is de grootste levende krokodillensoort. Mannetjes halen regelmatig 5 tot 6 meter en gewichten van meer dan 1.000 kilogram.
Welke soort is het gevaarlijkst voor mensen?
De Nijlkrok
