Een gele kikker in Nederland is geen verzinsel. Er bestaan echt geel gekleurde kikkers in de Nederlandse natuur, maar het gaat bijna altijd om een zeldzame kleurafwijking bij bekende inheemse soorten. De bekendste kandidaat is de gewone groene kikker die door een genetische afwijking geel verkleurt. Echte gele kikkersoorten, zoals de gifpijlkikkers uit Zuid-Amerika, leven hier niet in het wild.
Wie een gele kikker in Nederland tegenkomt, heeft dus iets bijzonders gevonden. Hieronder lees je hoe dat komt, om welke soorten het kan gaan en wat je er zelf over kunt zeggen.
Hoe wordt een kikker geel in Nederland?
De groene kleur van inheemse kikkers ontstaat door een combinatie van pigmenten in de huid. Er is een gele pigmentlaag (xanthoforen) en een blauwe laag eronder. Samen geven ze groen. Soms ontbreekt de blauwe laag door een mutatie. Dan zie je alleen het gele pigment, en is de kikker opvallend geel van kleur. Dit verschijnsel heet axianthisme (ontbreekt de blauwe laag) of een andere pigmentmutatie. Het is vergelijkbaar met het bekende leucisme of albinisme, maar dan specifiek voor kleurpigmenten.
Dit is geen ziekte en de kikker functioneert verder gewoon. Wel is een gele kikker in het wild kwetsbaarder, omdat zijn schutkleur volledig wegvalt. Roofvogels, reigers en andere predatoren zien hem veel sneller dan zijn groen gekleurde soortgenoten.
Welke soorten kunnen geel worden?
In Nederland leven een handvol inheemse kikkersoorten waarbij zo’n kleurafwijking is waargenomen of denkbaar is:
- Groene kikker (Pelophylax species): Dit is de meest gerapporteerde soort waarbij gele exemplaren zijn gevonden. De gewone bastaardkikker en de meerkikker vallen onder deze groep.
- Bruine kikker (Rana temporaria): Normaal bruin of oranjebruin, maar ook bij bruine kikkers kunnen kleurafwijkingen voorkomen. Een volledig geel exemplaar is hier zeldzamer, maar niet onmogelijk.
- Boomkikker (Hyla arborea): Normaal felgroen. Bij dezelfde pigmentmutatie kan ook een boomkikker geel worden, al zijn zulke waarnemingen in Nederland uiterst zeldzaam.
Hoe zeldzaam is een gele kikker in Nederland?
Concrete tellingen van gele kikkers in Nederland bestaan niet; het gaat om sporadische waarnemingen door natuurliefhebbers, fotografen en terreinbeheerders. De meeste meldingen komen van groene kikkers langs slootkanten, vijvers en plassen in het westen van het land. Het is zeker geen jaarlijks terugkerende verschijning; de meeste mensen zien er in hun hele leven niet één in het wild.
Via waarnemingsplatforms zoals Waarneming.nl worden zulke bijzondere exemplaren soms gemeld en gefotografeerd. Die meldingen geven een beter beeld van hoe vaak het voorkomt, al zijn de aantallen klein. Wie er een ziet, kan de vondst het beste fotograferen en doorsturen naar zo’n platform of naar een regionale natuurorganisatie.
Gele kikker in de tuin of vijver gevonden: wat doe je?
Laat de kikker zitten waar hij zit. In Nederland zijn alle inheemse kikkers beschermd onder de Wet natuurbescherming. Je mag ze niet vangen, verplaatsen of verstoren zonder ontheffing. Fotograferen op afstand is uiteraard prima en wordt door natuurorganisaties juist aangemoedigd.
Heb je een vijver en verschijnt er een gele kikker in je tuin, zorg dan dat de omgeving geschikt blijft: voldoende oevervegetatie, geen gladde steile kanten en geen gif in de buurt. Zo geef je dit zeldzame dier de beste kans.
Een gele kikker in Nederland is kortom een zeldzame kleurmutatie bij een gewone inheemse soort. Exotisch van uiterlijk, maar gewoon van oorsprong. Zie je er een, dan mag je jezelf gelukkig prijzen: de kans is klein en de aanblik is bijzonder.
