Schildpaddeieren komen uit na een broedperiode van gemiddeld 45 tot 70 dagen, afhankelijk van de soort en de temperatuur van het zand. Bij zeeschildpadden zoals de Caretta caretta (de gewone zeeschildpad) gebeurt dat meestal tussen juli en oktober, omdat de eieren in de zomer worden gelegd. De exacte datum verschilt per nest, maar de warmte van het zand bepaalt grotendeels hoe snel de eieren uitkomen.
Wanneer worden de eieren gelegd?
Vrouwtjes zeeschildpadden komen aan land om te nesten tussen half mei en eind augustus. Op bekende nestlocaties zoals het eiland Zakynthos in Griekenland kruipen in die periode honderden vrouwtjes ’s nachts het strand op om eieren te leggen. Per nest legt een vrouwtje gemiddeld 80 tot 120 eieren, en een vrouwtje kan in één seizoen meerdere nesten aanleggen met een paar weken tussentijd.
Het nesten gebeurt altijd ’s nachts. Het vrouwtje graaft een kuil in het zand met haar achterpoten, legt de eieren, dekt het nest zorgvuldig toe en keert daarna terug naar zee. Ze bemoeit zich daarna niet meer met het nest.
Hoe lang duurt het voordat schildpaddeieren uitkomen?
De broedtijd ligt bij zeeschildpadden tussen de 45 en 70 dagen. Bij hogere zandtemperaturen gaat het proces sneller. Dat heeft ook een bijzonder gevolg: de temperatuur bepaalt mede het geslacht van de jongen. Bij hogere temperaturen worden er meer vrouwtjes geboren, bij lagere temperaturen meer mannetjes. Dit maakt nestelende schildpadden extra gevoelig voor klimaatverandering.
Reken je het door: een nest dat begin juni is gelegd, kan al begin augustus uitkomen. Een nest van eind augustus kan pas in oktober openbarsten. De meeste nestuitsluipingen vinden dan ook plaats tussen juli en oktober.
Hoe ziet het uitkomen van schildpaddeieren eruit?
Als de jonge schildpadjes klaar zijn om uit het ei te komen, gebruiken ze een speciaal tandtje (het zogenoemde eggumbilicaltje of nesteltandje) om de schaal open te breken. Dit tandje verdwijnt kort na de geboorte. De kleintjes werken daarna samen omhoog door het zand, wat een paar uur tot soms een volledige dag kan duren. Ze wachten meestal tot het ’s nachts koeler is voor ze het strand oversteken naar zee, om roofvogels en de hitte te vermijden.
Het moment van uitkomen heet “emergence”. Bij zeeschildpadden gaat dat altijd ’s nachts. Overdag uitkomen is gevaarlijk: het zand is te heet en er zijn meer roofdieren actief. Kunstlicht van hotels of wegen kan jonge schildpadjes in de war brengen, omdat ze het licht van de zee verwarren met het schijnsel van de horizon boven het water.
Wanneer komen schildpaddeieren uit bij andere soorten?
Bij landschildpadden werkt het systeem anders. De meeste Europese landschildpadden (zoals de Griekse landschildpad) leggen hun eieren tussen mei en juli. De broedperiode duurt dan gemiddeld 60 tot 90 dagen, wat betekent dat de eieren uitkomen tussen augustus en oktober. In koudere omgevingen kan de broedtijd uitlopen, of overwinteren de eieren zelfs en komen ze het volgende voorjaar uit.
Bij soorten die in gevangenis worden gehouden, hangt de timing sterk af van de kweektemperatuur. Veel kwekers gebruiken een broedkast met een constante temperatuur tussen de 28 en 32 graden Celsius om het proces te beheersen en te versnellen.
Wat bepaalt of de eieren succesvol uitkomen?
Drie factoren zijn doorslaggevend:
- Temperatuur: te koud en de embryo’s ontwikkelen zich niet; te warm en ze sterven. De ideale temperatuur ligt tussen de 26 en 32 graden Celsius.
- Vochtigheid: het zand of de broedbodem moet vochtig genoeg zijn, maar niet nat. Waterlogging is dodelijk voor de eieren.
- Rust: verstoring van het nest, door mensen, honden of voertuigen op het strand, kan eieren beschadigen of de ontwikkeling verstoren.
Op beschermde stranden zoals die van Zakynthos wordt om die reden de toegang beperkt tijdens het broedseizoen. Organisaties die de nesten bewaken, plaatsen vaak een kooi of marker boven het nest om het te beschermen zonder het te verstoren.
Kort samengevat: schildpaddeieren komen uit na 45 tot 90 dagen, afhankelijk van de soort en de temperatuur. Bij zeeschildpadden ligt de uitsluipperiode vooral tussen juli en oktober. De combinatie van warmte, vochtigheid en rust bepaalt of het nest succesvol is. Wil je zelf een nest observeren, doe dat dan altijd op afstand en nooit met kunstlicht, zodat de jonge schildpadjes veilig hun weg naar zee kunnen vinden.
