Schildpadden maken wel degelijk geluid, al is dat geluid een stuk zachter dan de meeste mensen verwachten. Ze piepen, grommen, sissen of stoten korte, lage tonen uit, afhankelijk van de soort en de situatie. Veel mensen denken dat schildpadden helemaal stil zijn, maar dat klopt niet.
Welke geluiden maakt een schildpad?
Het geluid van een schildpad verschilt per soort en per moment. De meest voorkomende geluiden zijn:
- Sissen: een scherp, uitgeademd geluid dat schildpadden maken als ze zich bedreigd voelen. Ze persen de lucht uit de longen terwijl ze hun kop in de schaal trekken.
- Piepen of fluiten: zachte, hoge tonen die sommige soorten maken tijdens het ademen of bij opwinding.
- Grommen of kreunen: lage, korte geluiden die vooral bij de paring voorkomen. Dit hoor je met name bij grotere landschildpadden zoals de Griekse schildpad of de spoorschildpad.
- Kloppen of tikken: geen stembandgeluid, maar het geluid van de schaal of poten tegen een harde ondergrond.
De geluiden zijn bijna altijd zacht en kortdurend. Je hoort ze zelden op afstand. Dat is ook waarom veel mensen denken dat schildpadden geluidloos zijn.
Waarom maakt een schildpad geluid?
Een schildpad maakt geluid om een reden, niet zomaar. Sissen is bijna altijd een teken van stress of angst. Als je een schildpad oppakt en die begint te sissen, voelt het dier zich onveilig. Het persen van lucht uit de longen is een bijwerking van het intrekken van de kop, niet een bewuste keuze om te communiceren.
Kreunen en grommen hoor je vooral tijdens de paring. Mannetjes maken dan herhaaldelijk lage geluiden. Dit is bij landschildpadden duidelijk hoorbaar als je dichtbij staat. Bij waterschildpadden is dit geluid er ook, maar nog zachter.
Onderzoekers hebben ook ontdekt dat sommige schildpaddensoorten geluid gebruiken om contact te houden, bijvoorbeeld tussen moeder en jong, of om andere dieren op afstand te houden. Dit onderzoek is relatief nieuw en laat zien dat schildpadden meer communiceren dan lange tijd werd gedacht.
Geluid schildpad: verschillen tussen soorten
Niet elke schildpad klinkt hetzelfde. Hier zijn een paar voorbeelden:
- Griekse landschildpad (Testudo graeca): maakt zachte piepgeluiden en kreunt bij de paring. Dit is een van de meest gehouden huisdiersoorten in Nederland.
- Waterschildpad (zoals de roodwangschildpad): grotendeels stil, maar kan sissen bij aanraking.
- Reuzenschildpad (Aldabra of Galapagos): maakt duidelijk hoorbare, lage bromtonen, vooral de mannetjes tijdens de paring.
- Lederschildpad (zeeschildpad): produceert geluiden die deels onder water plaatsvinden en niet altijd hoorbaar zijn voor mensen zonder apparatuur.
Wat betekent het als jouw schildpad geluid maakt?
Als jouw schildpad thuis geluiden maakt, is dat meestal geen reden voor ongerustheid, maar let wel op het type geluid. Sissen bij aanraking is normaal. Regelmatig piepen of een rochelend geluid kan wijzen op een luchtweginfectie, een van de meest voorkomende gezondheidsproblemen bij schildpadden. Klinkt het geluid als een piep of rochel bij het ademen, ook zonder dat je het dier aanraakt? Raadpleeg dan een dierenarts die ervaring heeft met reptielen.
Kreunen of grommen bij een andere schildpad is bijna altijd paringsgerelateerd en normaal gedrag. Dat zie je vaker in het voorjaar, als de dieren actiever worden.
Schildpadden zijn dus geen geluidloze dieren. Ze zijn alleen spaarzaam met geluid en zacht van toon. Als je goed luistert, hoor je ze vaker dan je denkt.
