Een dikke kikker is een kikker die opvallend gezwollen of opgepoft oogt, met een boller lichaam dan normaal. Dit kan een gezonde, goed gevoede kikker zijn, maar vaker is het een teken dat er iets mis is. Waterzucht (hydrops), infecties, overgewicht door te veel voeding of een blaasontsteking zijn de meest voorkomende oorzaken van een abnormaal dikke kikker.
Wat verstaan we onder een dikke kikker?
Kikkers hebben van nature al een vrij compact, gedrongen lijf. Sommige soorten, zoals de Afrikaanse bulkikker (Pyxicephalus adspersus) of de Pacman-kikker (Ceratophrys cranwelli), zijn van zichzelf breed en bol gebouwd. Bij die soorten hoort een robuust uiterlijk gewoon bij de soort. Een echte bruine kikker of een boomkikker die er “opgeblazen” uitziet, is iets anders en verdient aandacht.
Het verschil zit hem in de manier waarop het lichaam eruit ziet. Een gezonde, goed gevoede kikker heeft een volle buik na het eten. Een zieke kikker ziet er strak opgespannen uit, voelt stijf aan en heeft een buik die aan alle kanten uitpuilt, ook als hij al een tijdje niks heeft gegeten.
De meest voorkomende oorzaken van een opgezette kikker
Waterzucht is de bekendste oorzaak. Het lichaam van de kikker houdt vocht vast, waardoor het dier als een ballon opzwelt. Dit is op zichzelf geen ziekte maar een symptoom. De onderliggende oorzaak kan een bacteriële infectie zijn (vaak door Aeromonas-bacteriën), een nier- of leverprobleem, of een slechte waterkwaliteit in het terrarium of de vijver.
Overgewicht door te veel voeding is een andere reden. Kikkers in gevangenschap krijgen soms vaker en grotere prooien dan goed voor ze is. Een te vet dier beweegt minder, heeft moeite met ademen en leeft korter. Dit zie je het vaakst bij gezelschapskikkers zoals Pacman-kikkers en Afrikaanse bulkikkers.
Een blaasontsteking of parasitaire infectie kan er ook voor zorgen dat een kikker opzwelt. Parasieten in de darmen leiden soms tot een opgezette buik, zonder dat het dier waterzucht heeft.
Dikke kikker door waterzucht herkennen
Bij waterzucht zwelt het hele lichaam op, inclusief de poten en de ogen. De huid voelt strak en bijna doorzichtig aan. Het dier beweegt nauwelijks meer en eet niet. Als je de kikker oppakt, voelt hij als een waterballon. Dit is een ernstig teken. Zonder behandeling overleeft een kikker met waterzucht het vaak niet lang.
Een gewoon dikke kikker door overeten ziet er anders uit: de buik is groot, maar de poten, kop en ogen zien er normaal uit. Het dier beweegt nog redelijk en eet nog steeds actief. In dat geval is minder voeren de eerste stap.
Wat kun je doen bij een dikke kikker?
Is je kikker opgeblazen door waterzucht, dan is een bezoek aan een reptielenarts of exotendierenarts nodig. De dierenarts kan vocht aftappen en antibiotica voorschrijven. Dit helpt, maar de onderliggende oorzaak moet ook worden aangepakt. Controleer direct de waterkwaliteit: zorg voor schoon, onbehandeld water (geen chloor), de juiste temperatuur en een goede filtratie.
Is het een kwestie van overgewicht, pas dan het voerschema aan. Een volwassen kikker heeft in de meeste gevallen genoeg aan twee tot drie maaltijden per week. Geef prooien die niet groter zijn dan de ruimte tussen de ogen van het dier. Dit is een praktische vuistregel die overvoeding voorkomt.
Voor vijverkikkers zoals de bruine kikker geldt: een dikke kikker in een gezonde, gevarieerde vijver met voldoende voedsel in de omgeving is zelden zorgwekkend. Kijk of het dier actief is, springt en jaagt. Doet hij dat, dan is er waarschijnlijk niets aan de hand.
Dikke soorten versus zieke kikkers: het onderscheid
Niet elke dikke kikker is een zieke kikker. Soorten als de Pacman-kikker en de Afrikaanse bulkikker zijn van nature groot en breed. Een volwassen vrouwtje van de Afrikaanse bulkikker kan meer dan een kilogram wegen en een doorsnede hebben van meer dan 20 centimeter. Dat is normaal voor die soort. Bij die dieren let je op gedrag (eet het dier, beweegt het, reageert het op prikkels?) in plaats van op de omvang alleen.
Een bruine kikker of een gewone groene kikker die er ineens veel dikker uitziet dan gewend, is wél een reden om goed te kijken. Verandering is het sleutelwoord: als een kikker die normaal slank is er plotseling opgeblazen bijzit, onderneem dan actie.
Kort gezegd: een dikke kikker kan volkomen normaal zijn als het om een van nature robuuste soort gaat of een net goed gevoede vijverkikker. Zwelt een kikker op zonder duidelijke reden, of ziet de huid er strak en doorzichtig uit, schakel dan een dierenarts in. Vroeg ingrijpen maakt bij waterzucht het verschil tussen herstel en overlijden.
