Een slang die een mens opeet: het klinkt als een horrorfilm, maar het gebeurt in werkelijkheid. In oktober 2022 werd in Indonesië een 54-jarige vrouw levenloos teruggevonden in de buik van een grote python. Ze was in één stuk opgeslokt. Zulke gevallen zijn zeldzaam, maar niet uniek. Hieronder lees je hoe een slang een mens kan opslokken, welke soorten daartoe in staat zijn en waarom dit bijna altijd in dezelfde regio’s plaatsvindt.
Welke slang eet een mens?
Niet elke slang is groot genoeg om een mens te verzwelgen. In de praktijk gaat het altijd om reuzenpythons, en dan vooral de netvormige python (ook wel Malayopython reticulatus genoemd). Dit is de langste slangsoort ter wereld, met exemplaren die regelmatig meer dan 6 meter lang worden en een gewicht van boven de 70 kilo bereiken. De bek van zo’n python kan extreem ver opengaan doordat de kaken niet aan elkaar vast zitten, maar verbonden zijn via flexibele verbindingen.
Alleen een kleine, tengere volwassene of een kind kan doorgaans in de muil van zo’n slang passen. De vrouw die in 2022 in Indonesië om het leven kwam was klein van postuur. Dat is geen toeval: pythons kiezen prooi die ze fysiek aankunnen. Een grote, zware volwassene is voor een slang in de meeste gevallen te groot om te verzwelgen.
Hoe slokt een slang een mens op?
Een python doodt zijn prooi niet met gif, maar door wurging. De slang wikkelt zich om het lichaam heen en knijpt bij elke uitademing iets harder, totdat het hart stopt. Daarna begint het inslikken. De slang begint altijd aan het hoofd of de schouders, omdat het lichaam dan makkelijker naar binnen glijdt. Het inslikken kan uren duren.
Na het opslokken is de omvang van de prooi zichtbaar als een bobbel in het lichaam van de slang. Op beelden van zulke gevallen is het silhouet van een menselijk lichaam soms duidelijk te herkennen. De vertering die daarna volgt, duurt afhankelijk van de omvang van de prooi dagen tot weken.
Waar komt een slang eet mens het vaakst voor?
Bijna alle gedocumenteerde gevallen waarbij een slang een mens eet, vinden plaats in Zuidoost-Azië, met name in Indonesië. Dat heeft twee oorzaken. Ten eerste leven de grootste pythonsoorten in dit deel van de wereld. Ten tweede wonen veel mensen in afgelegen gebieden met dicht oerwoud, waar ze regelmatig dicht bij grote pythons komen.
In dichtbevolkte steden of in gebieden waar pythons nauwelijks voorkomen, is het risico vrijwel nul. Het zijn vooral mensen die werken op plantages of in bosgebieden die incidenteel slachtoffer worden. Volledige cijfers over hoe vaak dit wereldwijd voorkomt, zijn moeilijk te geven, maar het gaat om tientallen bevestigde gevallen in de moderne geschiedenis, niet om honderden of duizenden.
Wat zijn de signalen dat een python gevaarlijk dichtbij is?
Pythons zijn uitstekende roofdieren die zich goed kunnen verstoppen. In gebieden waar grote pythons leven, zijn dit de meest genoemde waarschuwingssignalen:
- Verdwenen huisdieren of vee zonder spoor van gevecht
- Grote, kronkelige sporen in zand of modder
- Een sterke muskusgeur zonder zichtbare bron
- Onrustig gedrag bij andere dieren in de buurt
In Indonesië waarschuwen lokale gemeenschappen elkaar actief wanneer er een grote python in de buurt is gesignaleerd. Dat is in dunbevolkte bosgebieden niet altijd mogelijk, wat het risico vergroot voor mensen die alleen werken of reizen.
Is het gevaar voor toeristen reëel?
Voor toeristen die in stedelijke gebieden of op toeristische bestemmingen verblijven, is het gevaar praktisch nihil. Pythons mijden drukte en menselijke activiteit. Ze komen zelden in dorpen of steden. Het risico bestaat voornamelijk voor mensen die beroepsmatig of dagelijks in dicht vegetatiegebied werken, ver van bewoning.
Wie door afgelegen bosgebieden trekt in Indonesië, Maleisië of de Filipijnen, doet er verstandig aan nooit alleen te gaan en lokale gidsen mee te nemen die de omgeving kennen. Dat is niet omdat een aanval waarschijnlijk is, maar omdat de gevolgen extreem ernstig kunnen zijn als het wél gebeurt.
Het geval uit 2022 laat zien dat dit soort aanvallen realiteit is, ook al zijn ze uitzonderlijk. De combinatie van een zeer grote slang, een kleine prooi en een afgelegen omgeving maakt het mogelijk. Buiten die specifieke omstandigheden is het risico voor mensen wereldwijd bijzonder klein.
