Een reptielen lijst geeft een overzicht van alle bekende reptielsoorten, ingedeeld in families en hogere groepen. Wereldwijd zijn er naar schatting meer dan 10.000 beschreven reptielsoorten (stand van zaken rond 2024), verdeeld over vier grote hoofdgroepen: schildpadden, hagedissen, slangen en krokodillen. Brughagedissen vormen een vijfde, zeer kleine groep met nog maar één levende soort.
Wie op zoek is naar een volledige reptielenlijst, merkt al snel dat zo’n lijst nooit helemaal compleet is. Er worden regelmatig nieuwe soorten beschreven, en de indeling verandert mee met nieuw wetenschappelijk onderzoek. Hieronder vind je een praktisch en zo volledig mogelijk overzicht van de belangrijkste groepen en voorbeeldsoorten.
De vier grote groepen in elke reptielen lijst
Reptielen worden ingedeeld in vier of vijf hoofdgroepen, ook wel orden genoemd. Dit zijn de groepen die je in vrijwel elke reptielenlijst tegenkomt:
- Schildpadden (Testudines): herkenbaar aan hun schild. Zowel land- als zeeschildpadden vallen hieronder.
- Hagedissen (Lacertilia of Sauria): de grootste en meest diverse groep, met soorten als leguanen, geckos, varanen, kameleons en skinken.
- Slangen (Serpentes): een subgroep van de hagedissen in de modernere indeling, maar traditioneel apart vermeld. Denk aan pythons, cobra’s, ratelslangen en ringslangen.
- Krokodillen (Crocodilia): de grootste levende reptielen, inclusief echte krokodillen, alligators, kaaimannen en de gavial.
- Brughagedissen (Rhynchocephalia): een aparte lijn met als enige levende vertegenwoordiger de tuatara uit Nieuw-Zeeland.
Reptielen lijst per familie: de belangrijkste families op een rij
Binnen de hoofdgroepen zijn er tientallen families. Hieronder staan de bekendste, met voorbeeldsoorten die je in de praktijk het vaakst tegenkomt of als huisdier houdt.
| Groep | Familie | Bekende soorten |
|---|---|---|
| Hagedissen | Agamidae | Baardagaam, wateragaam, Aziatische vliegende draak |
| Hagedissen | Chamaeleonidae | Jemenitische kameleon, pantherkameleon |
| Hagedissen | Gekkonidae | Luipaardgecko, daggecko, tokeh |
| Hagedissen | Varanidae | Komodovaraan, savannemonitor, acanthurus-monitor |
| Hagedissen | Scincidae | Blauwtongskin, algerijnse skink |
| Hagedissen | Iguanidae | Groene leguaan, marine-leguaan |
| Slangen | Boidae | Boa constrictor, koningsboa |
| Slangen | Pythonidae | Balticpython, tijgerpython, groene boomypython |
| Slangen | Colubridae | Ringslang, maïsslang, koningslang |
| Slangen | Viperidae | Adder, hoornslang, ratelslang |
| Slangen | Elapidae | Cobra, mamba, taipan, zeeslangen |
| Schildpadden | Testudinidae | Griekse landschildpad, Aldabraschildpad |
| Schildpadden | Cheloniidae | Groene zeeschildpad, onechte karetschildpad |
| Krokodillen | Crocodylidae | Nijlkrokodil, zoutwaterkrokodil |
| Krokodillen | Alligatoridae | Amerikaanse alligator, Chinese alligator, kaaiman |
Nederlandse en in Nederland voorkomende reptielen
In het wild komen in Nederland zes reptielsoorten voor. Dit zijn er maar weinig vergeleken met zuidelijkere landen, maar ze zijn wel beschermd onder de Flora- en faunawet. De zes soorten zijn:
- Ringslang (Natrix natrix)
- Adder (Vipera berus)
- Gladde slang (Coronella austriaca)
- Zandhagedis (Lacerta agilis)
- Muurhagedis (Podarcis muralis)
- Levendbarende hagedis (Zootoca vivipara)
De muurhagedis is van origine een mediterrane soort, maar heeft zich in de loop van de twintigste eeuw gevestigd in Zeeland en op een paar plaatsen in Limburg. Alle zes soorten staan op de nationale beschermingslijst en mogen niet worden gevangen of gedood.
Reptielen als huisdier: de meest gehouden soorten op een lijst
Een groot deel van de mensen die zoeken naar een reptielenlijst, doet dat omdat ze een huisdier zoeken. De meest gehouden reptielen in Nederland zijn naar schatting (rond 2024):
- Baardagaam (Pogona vitticeps): populair beginner reptiel, makkelijk tam te maken.
- Luipaardgecko (Eublepharis macularius): kleine, grondlevende gecko, niet veeleisend.
- Koningspython (Python regius): rustige boa-achtige slang, populair als eerste slang.
- Maïsslang (Pantherophis guttatus): slank, makkelijk hanteerbaar, grote kleurvariatie.
- Griekse landschildpad (Testudo hermanni): klassiek tuinreptiel, maar vraagt zorgvuldige overwintering.
- Groene leguaan (Iguana iguana): imposant dier dat flink groot kan worden, voor gevorderde houders.
- Blauwtong skink (Tiliqua scincoides): rustig en herkenbaar aan de blauwe tong.
Let op: voor sommige soorten gelden in Nederland regels over het houden en verhandelen, zeker als de soort op de CITES-lijst staat. Controleer dit altijd via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voordat je een exotisch reptiel aanschaft.
Hoe is een reptielenlijst opgebouwd?
Een wetenschappelijke reptielenlijst werkt van hoog naar laag: van klasse naar orde, familie, geslacht en soort. De klasse Reptilia omvat alle reptielen. Daarbinnen zitten de orden (zoals Squamata voor hagedissen en slangen). Een orde bestaat uit families, en een familie uit geslachten
