Een krokodil kan gemiddeld tussen de 10 en 15 minuten onder water blijven zonder adem te halen. In rust, bijvoorbeeld als een krokodil zich verstopt of slaap, kan dat oplopen tot wel 2 uur. Dit is één van de meest opvallende eigenschappen van dit dier, en het heeft alles te maken met hoe het lichaam van een krokodil werkt.
Hoe lang een krokodil onder water blijft: de cijfers
Bij een actieve krokodil die zwemt of jaagt, is 10 tot 15 minuten een realistische grens. Het dier verbruikt dan zuurstof, net als een mens die aan het sporten is. Maar als een krokodil volledig in rust is op de bodem van een rivier of meer, vertraagt het lichaam drastisch. De hartslag daalt naar slechts een paar slagen per minuut. In die toestand kan een krokodil tot ongeveer 2 uur onder water doorbrengen, en in extreme gevallen zijn er waarnemingen van krokodillen die 7 tot 8 uur onder water bleven. Dat laatste is uitzonderlijk en wordt niet gezien als normaal gedrag.
De exacte tijd verschilt per soort. Er zijn zo’n 25 soorten krokodilachtigen, waaronder echte krokodillen, alligators en gavials. Grote soorten zoals de Nijlkrokodil en de zoutwaterkrokodil hebben over het algemeen een groter zuurstofvolume beschikbaar door hun lichaamsomvang. Kleine soorten hebben die reserve niet in dezelfde mate.
Wat maakt het mogelijk om zo lang te duiken?
Krokodillen hebben een aantal lichamelijke aanpassingen die hen in staat stellen om zolang onder water te blijven. Hun hart heeft vier kamers, net als dat van mensen en vogels. Dat klinkt gewoon, maar krokodillen kunnen de bloedstroom actief omleiden. Ze sturen bloed weg van de longen en verdelen de resterende zuurstof gericht naar de hersenen en het hart. Andere organen krijgen tijdelijk minder zuurstof, maar overleven dat zonder schade.
Daarnaast kunnen krokodillen hun stofwisseling sterk verlagen. Als het lichaam minder energie verbruikt, heeft het ook minder zuurstof nodig. In koude omstandigheden werkt dit nog sterker: bij lagere temperaturen vertraagt de stofwisseling extra, waardoor een krokodil langer duikt dan in warm water.
Hun neusgaten, ogen en oren zitten bovenop de kop. Zo kunnen ze vlak onder het wateroppervlak liggen met vrijwel hun hele lichaam verborgen, terwijl ze toch zien, horen en ademen. Ze hoeven dan niet echt te duiken om onzichtbaar te zijn voor prooi.
Snel zwemmen, lang duiken
Krokodillen zijn ook snelle zwemmers. In het water kunnen ze hoge snelheden bereiken door de krachtige slagen van hun gespierde staart. Op het land zijn ze minder wendbaar, maar in het water zijn ze in hun element. Die combinatie van snelheid en het vermogen om lang onder te duiken maakt ze tot effectieve roofdieren. Ze kunnen urenlang onbeweeglijk op de bodem wachten en dan razendsnel toeslaan als een prooi langszwemt of bij het water komt drinken.
Wanneer duiken krokodillen het langst?
De situaties waarin krokodillen het langst onder water blijven, zijn:
- Tijdens rust of slaap op de bodem van een rivier of meer
- Als ze zich verstoppen voor gevaar
- Bij koude temperaturen, wanneer de stofwisseling vanzelf vertraagt
- Tijdens het verdrinken van prooi, waarbij ze de prooi vasthouden onder water
Tijdens de jacht zelf duikt een krokodil doorgaans korter. De aanval is snel en gericht, en daarna hoeft het dier niet lang onder te blijven.
Kortom: onder normale omstandigheden blijft een krokodil 10 tot 15 minuten onder water, maar in rust kan dat gemakkelijk oplopen tot een uur of twee. Die flexibiliteit maakt de krokodil tot een van de meest aangepaste roofdieren in het water.
