Een kunstgebit is voor veel mensen een grote stap. Toch kiezen jaarlijks duizenden Nederlanders voor een volledige of gedeeltelijke prothese omdat hun eigen tanden niet meer te redden zijn. Dat kan komen door ernstige tandbederf, ziekte of een ongeluk. Het verlies van tanden voelt voor veel mensen ingrijpend, maar een goede prothese geeft kauwkracht, een mooie glimlach en zelfvertrouwen terug. Wat houdt zo’n gebitsprothese precies in, hoe wordt die gemaakt en waar moet je rekening mee houden in het dagelijks leven?
Hoe een gebitsprothese wordt gemaakt
Een tandprothese wordt op maat gemaakt door een tandtechnicus, vaak in samenwerking met een tandarts of een gespecialiseerde tandprotheticus. Eerst worden er afdrukken gemaakt van de kaak. Die afdrukken worden gebruikt om een model te maken dat precies past op de vorm van de mond. De kunsttanden zijn gemaakt van acrylaat of porselein en zitten vastgezet in een basis van roze kunststof die op het tandvlees rust. Het hele proces duurt meestal een paar weken, omdat de prothese in meerdere stappen wordt aangepast en geprobeerd. Een goede pasvorm is belangrijk, want een slecht zittende prothese kan pijnlijk zijn en problemen geven bij het eten of praten.
Wennen aan een prothese kost tijd
De meeste mensen hebben een aanwenperiode nodig van enkele weken tot maanden. In het begin kan spreken wat anders klinken en kan eten onwennig aanvoelen. De spieren van de wangen en de tong moeten leren samenwerken met de nieuwe situatie in de mond. Zachte voeding helpt in de beginperiode, zodat de kaak niet te zwaar belast wordt. Na verloop van tijd gaat het eten en praten steeds soepeler. Chantal, een vrouw die op haar 32e een prothese kreeg, vertelde dat ze er in het begin best aan moest wennen, maar dat ze inmiddels heel blij is met het resultaat. Dat gevoel herkennen veel mensen die hetzelfde meemaakten.
Onderhoud en verzorging van een volledige prothese
Dagelijkse reiniging is nodig om bacteriën en tandplak te voorkomen. De prothese wordt minstens één keer per dag geborsteld met een zachte borstel en speciaal reinigingsmiddel voor prothesen. Gewone tandpasta is te schurend en beschadigt het materiaal op den duur. Veel mensen leggen hun gebitsprothese ’s nachts in een glas water of in een reinigingstablet. Dat is ook goed voor het tandvlees, dat zo de kans krijgt om te rusten. Regelmatige controle door de tandprotheticus is verstandig, omdat de vorm van de kaak en het tandvlees in de loop der jaren verandert. De prothese kan dan worden bijgesteld zodat die goed blijft zitten.
Alternatieven en aanvullingen op een traditionele prothese
Naast de klassieke uitneembare prothese zijn er andere mogelijkheden. Implantaten zijn kunstwortels van titanium die in het kaakbot worden geplaatst. Op die implantaten kan een vaste of uitneembare prothese worden bevestigd. Dit geeft meer houvast en voelt voor veel mensen steviger aan. Een overkappingsprothese is een variant waarbij de prothese klikt op implantaten of op nog aanwezige gebitselementen. Niet iedereen komt in aanmerking voor implantaten, want daarvoor is voldoende kaakbot nodig. De tandarts of kaakchirurg beoordeelt of dat mogelijk is. De kosten voor implantaten zijn hoger dan voor een gewone prothese en worden niet altijd volledig vergoed door de zorgverzekering.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaat een gebitsprothese mee?
Een gebitsprothese gaat gemiddeld vijf tot tien jaar mee. Na die tijd is de kans groot dat de pasvorm niet meer goed is, omdat het kaakbot en het tandvlees van vorm veranderen. Een tandprotheticus kan beoordelen of de prothese nog voldoet of vervangen moet worden.
Kan een prothese loslaten tijdens het eten of praten?
Een prothese kan inderdaad loslaten, zeker als de pasvorm minder goed is geworden. Prothesecrème of kleefmiddel kan helpen om de prothese beter op zijn plek te houden. Bij aanhoudende problemen is een bezoek aan de tandprotheticus verstandig om de pasvorm te laten controleren.
Wordt een kunstgebit vergoed door de zorgverzekering?
Een uitneembare gebitsprothese wordt in Nederland vergoed vanuit het basispakket van de zorgverzekering, maar alleen als je 18 jaar of ouder bent en niet meer dan een beperkt aantal eigen tanden hebt. Implantaten worden in de meeste gevallen niet vergoed. Het is verstandig om vooraf de polisvoorwaarden van de eigen zorgverzekering te controleren.
Is het pijnlijk om een prothese te dragen?
Het dragen van een nieuwe prothese kan in het begin ongemakkelijk zijn en soms wat drukpunten geven. Dat is normaal. Als de pijn aanhoudt of erger wordt, is het belangrijk om terug te gaan naar de tandprotheticus. De prothese kan dan worden bijgeslepen zodat die comfortabeler zit.
